Algemeen gesproken is en blijft de familiale verzekering burgerlijke aansprakelijkheid (BA) onmisbaar, vooral als u kinderen hebt: die verzekering vergoedt de financiële gevolgen van lichamelijke of materiële schade toegebracht aan een derde door een fout of nalatigheid van de verzekerde. Dat type verzekering dekt een groot aantal verzekerden: de echtgeno(o)t(e) , de samenwonende partner, de minderjarige kinderen van de verzekeringnemers, kinderen die op kot zitten of die hun militaire dienstplicht vervullen enzovoort.

Ook huisdieren zijn verzekerd (tamme dieren als honden en katten), net als mensen die onder de verantwoordelijkheid van de verzekeringnemer vallen, zoals de babysitter, de poetshulp en leden van het huispersoneel als ze werken in privédienst van de familie.

De verzekering BA Privéleven beschikt dus over talrijke troeven: meerdere verzekerden, uitgebreide waarborgen (dekking van materiële en lichamelijke schade) en een zeer democratisch tarief. Als u opteert voor een franchise van zo'n 230 euro (bedrag dat ten laste van de verzekerde blijft), kost ze slechts enkele tientallen euro per jaar.

200.000 ongevallen per jaar

Uiteraard is niet alles gedekt: denk maar aan schade als gevolg van een fout begaan in het kader van een contractuele relatie, schade veroorzaakt door een handeling van professionele aard, schade betrokken aan uw eigen bezit of aan dat van een van de verzekerde personen, of aan uw huisdier. Andere voorbeelden zijn schade gedekt door een andere verplichte verzekering (BA auto) of schade door een opzettelijke fout begaan door de verzekerde (opzettelijke slagen en verwondingen) enzovoort.

De verzekeraar verzekert daarentegen wel de schadegevallen veroorzaakt door de grove schuld van de verzekerde. Grove schuld wordt gedefinieerd als een zware fout waarvan de gevolgen niet gewild waren, maar die wijst op zo'n onvoorzichtig gedrag dat de verzekerde zich ervan bewust was of had moeten zijn dat zijn gedrag een verzwaring van het risico inhield. De verzekeraar kan echter bepaalde gevallen van grove schuld uitsluiten door ze op een uitdrukkelijke en exhaustieve manier in het contract op te nemen (alcoholisme, dronkenschap, misbruik van alcohol, drugs of geneesmiddelen enzovoort).

Op school komen redelijk vaak ongevallen voor en verschillende partijen kunnen ervoor aansprakelijk gesteld worden. Elke dag vindt een tiental zware ongevallen plaats. Het totale aantal ongevallen van allerlei aard bedraagt zo'n 200.000 per jaar. De grote meerderheid daarvan gebeurt binnen de schoolgebouwen, amper 10% op weg naar school en 6% tijdens stages of uitstappen.

Op de speelplaats en in de turnzaal komen de meeste ongevallen voor. Slechts in 1 % van de gevallen kan een verantwoordelijke worden aangewezen. Meestal verwondt het kind zichzelf zonder dat er sprake is van een fout of nalatigheid.

Stel dat uw kind het slachtoffer is van een ongeval op school (bril kapot, arm verstuikt) of een ongeval heeft veroorzaakt, wie zal dan de financiële gevolgen van dat ongeval dragen? De BA-schoolverzekering kan in dat geval heel nuttig zijn. Ze dekt medische kosten, hospitalisatiekosten, kosten gerelateerd aan de burgerlijke aansprakelijkheid enzovoort. Maar we mogen ook de verzekering BA Privéleven niet vergeten (ook BA familiale genoemd) die wordt toegepast wanneer er geen BA-schoolverzekering is.

BA-schoolverzekering

Aan ongevallen op school is er dus geen gebrek. Hier volgt een aantal praktische voorbeelden:

► In de refter glijdt uw kind uit op eten dat op de grond is gevallen: een hersenschudding en vier hechtingen in de wenkbrauw zijn het gevolg. Door eten op de vloer te laten liggen, waardoor die glad wordt, kan de school nalatigheid worden verweten. Zij is immers aansprakelijk voor de staat van de lokalen die ze ter beschikking stelt van de leerlingen. Het is dus duidelijk de BA-schoolverzekering die zal vergoeden.

► Tijdens de zwemles geeft een leerling uw kind een duw bij het verlaten van het zwembad. Hij of zij glijdt uit en breekt een vinger. De BA-schoolverzekering komt tussenbeide indien er een gebrek aan toezicht is van de begeleidende leerkracht. Maar omdat het om een minderjarig kind gaat, wordt de aansprakelijkheid ook afgewenteld op de ouders (zie verder: 'Ouders aansprakelijk') . Men zou zich tot de familiale verzekering van de ouders kunnen wenden om alle of een deel van de kosten van de breuk ten laste te nemen.

► Op een schoolreis mist uw kind de laatste trede van de bus waardoor het valt. Resultaat: kruisbanden gescheurd en verscheidene weken invaliditeit. In dat scenario kan er geen verantwoordelijke worden aangeduid: uw kind is alleen gevallen. De individuele ongevallenverzekering van de school zal tussenbeide komen om de lichamelijke schade te vergoeden.

► Bij een ruzie gooit uw kind zijn boekentas naar een schoolkameraad. Resultaat: kneuzingen, staartbeentje geblesseerd en kinesitherapie. De aansprakelijkheidsverzekering van de school zal vergoeden, want normaal is elk kind door die polis verzekerd. Indien de verantwoordelijkheid van uw kind buiten kijf staat, kunnen de ouders van het slachtoffer zich tegen u keren en de terugbetaling eisen van de gemaakte kosten (via uw familiale verzekering). Volgens de hierboven vermelde principes rond de familiale BA-verzekering (fout, schade en te bewijzen oorzakelijk verband om de derde te vergoeden), is het de verantwoordelijke voor het ongeval die het slachtoffer zal vergoeden. Het is dus de aansprakelijkheidsverzekering van de verantwoordelijke die tussenbeide zal komen. In dat geval kunnen de leerling, de ouders, de leerkracht of de school aansprakelijk worden gesteld. De BA-schoolverzekering komt tussenbeide bij ongevallen die zich hebben voorgedaan tijdens schoolactiviteiten, wanneer de directie, een leerkracht of een opzichter aansprakelijk is, maar ook wanneer een leerling aan de basis van het ongeval ligt. De BA-schoolverzekering dekt immers ook alle leerlingen die naar de school gaan wanneer ze onder het gezag en het toezicht van de school staan.

De schoolverzekering is niet wettelijk verplicht, ook al hebben de meeste onderwijsinstellingen zo'n verzekering afgesloten. Het is dus belangrijk voor ouders om na te gaan bij de school of ze werkelijk zo'n polis afgesloten heeft, en wat er gedaan moet worden als zich een ongeval voordoet. 

Hoewel het personeel en de leerlingen verzekerd zijn door de verzekeringsovereenkomst die de school heeft afgesloten, kunnen ze ook van de waarborgen van die instelling genieten wanneer ze het slachtoffer zijn van schade veroorzaakt door een medeleerling.

Die verzekering komt tussenbeide voor alle schoolactiviteiten en nevenactiviteiten van de school waarop de verzekerde instelling toezicht houdt, zowel binnen als buiten de instelling. Dat kan bijvoorbeeld gaan om schooluitstappen, bezoeken, sneeuwklassen, bosklassen, deelname aan socioculturele of sportieve activiteiten... ongeacht of die plaatsvinden tijdens of na de lessen of tijdens verlofdagen. De waarborg van de BA-schoolverzekering is echter niet van toepassing tijdens activiteiten die van privé-initiatieven uitgaan, noch op de weg naar school. Zijn ook meestal uitgesloten van de waarborg: de schade veroorzaakt aan kleding, glasbreuk en andere schade aan schoolgebouwen of goederen van derden. Als de leerlingen aansprakelijk zijn, zullen ze zelf moeten opdraaien voor de kosten of vragen of de familiale BA-verzekering van hun ouders tussenbeide komt, als die over zo'n verzekering beschikken.

Ouders aansprakelijk

In eerste instantie zal de schoolinstelling dus de BA schoolverzekering aanspreken. Dat zal ze doen wanneer het ongeval plaatsvindt in de school en de leerling onder toezicht staat van een leerkracht. In tweede instantie kan de familiale BA-verzekering heel nuttig blijken (bijvoorbeeld bij ernstige ongevallen veroorzaakt door uw kind bij een andere leerling wanneer die niet meer onder toezicht van de school staat).

Voor ouders is het aanbevolen, zelfs wanneer de school een BA-verzekering heeft, om een familiale BA-verzekering af te sluiten om uw eigen aansprakelijkheid of die van uw kinderen te dekken wanneer die niet gedekt is door de BA-schoolverzekering.

Bovendien zijn ouders volgens de wet aansprakelijk voor daden gepleegd door hun minderjarige kinderen. Zij zullen dus moeten instaan voor de gevolgen als kan worden bewezen dat er een fout is op het vlak van toezicht of opvoeding. De ouders zullen dat vermoeden moeten weerleggen door aan te tonen dat ze genoeg toezicht hebben uitgeoefend en dat hun kind goed is opgevoed. Als het ongeval plaatsvond op school, is het gebrek aan toezicht door de ouders niet van toepassing. Wat de goede opvoeding betreft, dat valt moeilijk te bewijzen...

U zult dus de gevolgen moeten dragen van een ongeval dat uw kind heeft veroorzaakt. Hij duwt een van zijn vriendjes op de speelplaats die daarbij twee tanden breekt, hij vernielt een ruit op school tijdens het voetballen of hij laat een kameraad op school struikelen waardoor die zijn pols verstuikt...

Wanneer de ouders uit elkaar of gescheiden zijn, is het veiliger dat beide ouders een familiale BA-verzekering afsluiten.

Individuele ongevallenverzekering

Een individuele ongevallenverzekering wordt afgesloten door de onderwijsinstelling: ze komt tussenbeide bij lichamelijke schade na een ongeval op school of bij het beoefenen van sport. Ze komt ook tussen in geval van overlijden, invaliditeit, hospitalisatie enzovoort.

Maar toch zou den ook de ouders beter een dergelijke polis afsluiten (zelfs een verzekering  geneeskundige Verzorging) als de verzekerde bedragen van de verzekering van de school te beperkt blijken of wanneer bepaalde ongevallen worden uitgesloten.

De individuele ongevallenverzekering zal u vergoeden, zelfs bij gebrek aan een duidelijk vastgestelde aansprakelijkheid.  Opgelet: bepaalde gevaarlijke sporten zijn sowieso uitgesloten uit de polissen individuele ongevallen.

Bepaalde verzekeraars bieden ook een specifieke BA-verzekering Leerkrachten aan (AG Insurance, Allianz, Ethias, Fidea ... ). Zo heeft de polis Academic van Ethias verscheidene troeven op het vlak van de bescherming van leerkrachten: een dekking van de schoolactiviteiten, ook buiten de werkuren, de terugbetaling van gerechtskosten als er een proces wordt aangespannen naar aanleiding van een deliberatie, een klassenraad en examens, dekking van lichamelijke en materiële schade als u het slachtoffer bent van agressie op school en noem maar op.

Ethias biedt zelfs een pack Modulo Leerkracht (verzekeringspakket voor leerkrachten), wat recht geeft op een hele reeks voordelen waaronder de gratis Academic-verzekering. Om daarvan te kunnen genieten, moet u leerkracht zijn en ten minste drie basisverzekeringen hebben afgesloten, waaronder een woonpolis, een familiale verzekering of een verzekering geneeskundige verzorging. Altijd goed om te weten.