De wet van 14 april 2011 houdende diverse bepalingen verscheen in het Belgisch Staatsblad op 6 mei 2011 en luidt de opheffing van het bankgeheim in zoals we dit kenden.

Deze wijzigingen zijn toepasbaar vanaf  1 juli 2011.

Wat staat in deze wet te lezen?

Wanneer de administratie bij een onderzoek over één of meer geloofwaardige aanwijzingen van belastingontduiking beschikt of het voornemen heeft te taxeren op grond van artikel 341 WIB 92 (taxatie tekenen en indiciën) kan zij nu rechtstreeks gegevens bij uw bank opvragen.

De bank kan zich niet meer verschuilen achter de vroegere discretieplicht.

‘Geloofwaardige aanwijzingen’ betekent niet dat de belastingontduiking moet bewezen zijn, een vermoeden is reeds voldoende.

De administratie beschikt hier dus over een heel brede waaier van aanwijzigen om belastingontduiking in te roepen en bijgevolg rechtstreeks bij uw bank gegevens op te vragen.

Onder het ‘voornemen’ te taxeren op grond van tekenen en indiciën moet worden verstaan dat er geen sprake moet zijn van een effectief onderzoek die leidt tot een indiciaire taxatie, een voornemen is reeds voldoende.

De administratie kan hier een bankonderzoek starten zonder dat er sprake moet zijn van fraude of geloofwaardige aanwijzingen van belastingontduiking.

Centrale databank van rekeningen

Iedere bank-, wissel-, krediet- en spaarinstelling zal ertoe gehouden zijn om een aantal gegevens kenbaar te maken bij een centraal aanspreekpunt dat door de Nationale Bank van België zal wordt bijgehouden. Deze zijn :

1. De identiteit van de cliënten

2. De nummers van hun bankrekeningen

3. Hun contracten met de bank (vb. contract vermogensbeheer, kredieten, …)

De banken zullen verplicht deze gegevens moeten invoeren in deze databank.  Bestaat er een vermoeden dat de belastingplichtige het bestaan van bepaalde rekeningen verborgen houdt dan zal de administratie haar onderzoek kunnen beginnen met een raadpleging van deze databank.

De controleambtenaar die in het kader van zijn onderzoek over voldoende aanwijzingen van belastingontduiking beschikt zal zijn controleverslag moeten voorleggen aan de gewestelijke directeur, die dan machtiging geeft om de centrale databank te consulteren !!!

Op basis van deze gegevens kan  de gemandateerde inspecteur dan zijn onderzoek verder zetten.

Vooreerst dient hij dit te doen door een vraag om inlichtingen aan de belastingplichtige zelf te stellen en hem de kans te geven spontaan de gevraagde gegevens mee te delen over zijn diverse rekeningen.  Tegelijkertijd dient de administratie bij aangetekend schrijven de belastingplichtige in kennis te stellen dat er aanwijzingen van belastingontduiking zijn die een vraag om inlichtingen bij een financiële instelling rechtvaardigen. Blijken er nadien toch nog vermoedens van belastingontduiking te bestaan of blijkt de belastingplichtige nog gegevens achter te houden, dan kan de ambtenaar belast met het onderzoek een nieuwe machtiging vragen aan de gewestelijk directeur ten einde het bankgeheim op te heffen.

Internationale gegevensuitwisseling

In het kader van de internationale uitwisseling van gegevens is er de nieuwe richtlijn 2011/16/EU d.d. 15.02.2011 inzake de administratieve bijstand op niveau van taxatie waarvan de implementatie door de lidstaten voorzien is uiterlijk 01.01.2013.

Deze richtlijn omvat o.a. de spontane en automatische uitwisseling over bepaalde inkomsten (men denke hierbij o.a. de roerende en onroerende inkomsten zoals een optrekje in het buitenland) en is veel ruimer dan de Spaarrichtlijn die enkel op interesten slaat. Onderhandelingen hierover zijn reeds in een vergevorderd stadium.

Op het programma staat trouwens een aanzienlijke uitbreiding van deze oorspronkelijke Spaarrichtlijn. Zo zouden voortaan onder meer ook verzekeringsproducten tak 21/23 onder haar toepassing vallen en zou het toepassingsgebied ook uitgebreid worden naar rechtspersonen.

Op internationaal niveau zou men ook gaan naar een systeem van automatische gegevensuitwisseling en niet meer, zoals nu, enkel op verzoek van de administratie.

Nieuwe Europese anti-fraude verdragen met Leichenstein, Andorra, Monaco, San Marino en Zwitserland staan bovendien hoog op de Europese agenda.

Voor de volledigheid is het zo dat België in een aantal dubbelbelastingverdragen de uitwisseling van bank-en andere gegevens heeft voorzien en reeds, voorlopig nog enkel op uitdrukkelijk verzoek, toepast. Het gaat hier om dubbelbelastingverdragen met  o.a. de Verenigde Staten, Nederland, Australië, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk,
Denemarken, San Marino, De Seychellen, Monaco, Luxemburg, Singapore en het Eiland Man.

Ook werden een 13-tal TIEA’s (Information Relating Tax Matters) afgesloten met andere landen(waaronder enkele Caraïbische Eilanden of gekende belastingparadijzen zoals Liechenstein en Andorra) en zijn er een 100-tal aanvragen voor het afsluiten van nieuwe TIEA’s.

Men is  dus gewaarschuwd dat weldra alles zal geweten zijn over het al dan niet bezitten van een buitenlandse rekening of beleggingen (van welke aard ook) in het buitenland.

Binnen de Europese context is de uitwisseling van bankgegevens trouwens al een feit.

Vrijstelling van roerende voorheffing

Iedere belastingplichtige geniet een vrijstelling van roerende voorheffing op de eerste schijf van 1.770,00 € intresten op spaarrekeningen. Momenteel is er geen uitwisseling tussen de banken onderling over de diverse spaarrekeningen die een belastingplichtige heeft bij verschillende banken. Daardoor wordt ten onrechte de vrijstelling meestal meerdere malen toegepast.

Op termijn zou het register van rekeningen dus ook kunnen gebruikt worden om te achterhalen wie de vrijstelling meerdere malen heeft genoten!!